تبلیغات
www.photomusic.ir موسیقی در مجلات قدیمی

 

نوع مطلب :ترانه سرایان، آهنگ سازان ،

نوشته شده توسط:hamid

دلواره ها

با اینا زمستون و سر می کنم

با اینا خستگی مو در می کنم

فرهاد مهراد

عکس هفته نامه اطلاعات هفتگی 3 دی 1350

سال 86 نیز گذشت. با تمام زشتی و زیبایش . آنان که هر روزشان نوروز بود از آن کام گرفتند و آن کس هم که در چنگال سرنوشت با ساز زمانه رقصید و ترسید و لرزید دل در گرو سال نو بست تا شاید دست تقدیر برایش برگ تازه ای رو کند.

در سال گذشته با این خانه با شما بودم و نقبی به گذشته زدیم تا از موسیقی در دهه 40 و 50 بر اساس اسناد مکتوب حقایقی را با شما قسمت کرده باشم . اگر چه نمی دانم در این راه موفق بوده ام یا نه . البته پیش از این هم در مطلبی عنوان نمودم که دغدغه اصلی من واکاوی در ترانه نوین و گفتن و دوباره گفتن از کارورزان ترانه و موسیقی نوین ایران زمین  است و خوشحالم که حداقل در این راه مطالبی را برای نخستین بار با شما در میان گذاشتم و مطمئن باشید که در سال جدید نیز بیشتر از ترانه و کارورزان آن با شما سخن خواهم راند.

با کودکانه شهیار قنبری و صدای فرهاد مطلب را آغاز کردم. نمی دانم شما نیز چون من عید امسال را پای برنامه های تلویزیونی ماهواره ای آغاز کردید یا نه ، اما به هر حال خالی از لطف نخواهد بود که اجرای جدید کودکانه را با صدای وقیحانه گروهblack cats  نیز مشاهده نمایید تا پی به بی در و پیکر بودن هنر در این سرزمین ببرید. اگر چه این ترانه با صدای هاتف نیز بازخوانی شد اما حداقل شیوه اجرا دیگر به این گستاخی نبود که موی را بر پیکر آدم راست کند.

اما با وجود این تلخی ، دیدن چهره استاد جهانبخش پازوکی و صادق نوجوکی که بسیار با کارهایشان نیز  خاطره دارم غنیمتی بود. جهانبخش پازوکی ترانه سرا و آهنگسازی که با بیشتر از 65 خواننده همکاری داشته اند در حال حاضر قدیمی ترین ترانه سرای کشورمان در عرصه موسیقی پاپ محسوب می شوند. البته اگر به دلیل کم کاری از نام تورج نگهبان عبور کنیم چرا که طی این سالها از تورج نگهبان کار شاخصی نشنیده ایم.

 

جهانبخش پازوکی متولد 4خرداد 1316 در شیراز ، بزرگ شده اصفهان از سن چهار

سالگی  دارای لیسانسیه فلسفه ، علوم تربیتی و روان شناسی است . کار هنریش را از سال 1342 در اصفهان آغاز نمود و اولین کار هنریش نیز ترانه غروب کوهستان با صدای ناهید دایی جواد خواننده اصفهانی ضبط شد. از نخستین کارهای هنری او در تهران آهنگ اشکم دونه دونه با صدای پوران بود و سپس با آهنگ هایی چون دستی نگیرد دست من ( پوران ) اجرا در سال 1347 ، وای وای  و بلور اشک با صدای عارف ( 1349) ، پنجره ها با صدای منوچهر سخایی ، من دیگه یار نمی خوام (مهستی) ، خونه تکونی ( مهستی ) 1350 و... کار هنریش را ادامه داد. با شروع فعالیت کارورزان ترانه نوین ، کار جهانبخش پازوکی نیز تحت شعاع این قسم ترانه قرار گرفت اگر چه نوع سرایش ایشان امضا و سیاق خاص خود را یدک می کشید و هیچ گونه تشابهی با ترانه نوین نیز نداشت. ترانه های ایشان بلاشک در طی 45 سال اخیر یکی از پرمخاطب ترین آثار هنری محسوب می شود. شاهد ادعای ما نیز انتخاب ایشان به عنوان بهترین ترانه سرای سال در اغلب رفراندوم های هنری در پیش از انقلاب بود. از خوانندگانی که بیشترین آثار جهانبخش پازوکی را اجرا نمود باید از زنده یاد

 مهستی نیز نام برد که می توانید به لیست ترانه های ایشان در مطلبی که پس از فوت مهستی نگاشتم رجوع نمایید.

 هفته نامه زن روز 1345جهانبخش پازوکی

در این سند می توانید تاریخ انتشار اولین ترانه مهستی را مشاهده نمایید.

به اعتقاد من ترانه ماهیگیربا صدای مازیار اجرا در سال 1355 ، حدیث عشق با صدای فرشته اجرا1356 و حضرت عشق با صدای امید در سال 1375  و مجموعه همکاری های ایشان با معین و امید در بعد از انقلاب از آثار قابل تامل هنری ایشان محسوب می شود که حتما در مقاله ای مجزا به بررسی آثار جهانبخش پازوکی خواهم پرداخت.

لیلا کسری (هدیه)

بگو در شبای تو چی می گذره            بی من از شبای تو کی می گذره

پیش از عید آخرین مصاحبه زنده یاد لیلا کسری ( هدیه ) ترانه سرای مشهور رادر برنامه بهراد عزیز  دیدم که بسیار متاثر کننده و دردآور بود. ترانه سرایی که در بعد از انقلاب به جرات 95 درصد ترانه های هایده را سرود در این مصاحبه از زندگی پر از درد خود گفت و شاید بتوان ماجرای آن همه ترانه سرشار از اندوه را به سادگی از گفته های هدیه بیرون کشید. لیلا کسری در نوروز 1368 به دلیل بیماری سرطان سینه درگذشت و این مصاحبه دقیقا چند هفته پیش از مرگ او برداشته شده بود. در حالی که به سختی سخن می گفت و از 17 عمل جراحی خود سخن به میان آورد ، از این که  غذایش جز آب چیز دیگری نیست چون معده ای دیگر نداشت و از لوله ای که به مثانه او پیوندخورده بود. از 11 سال جنگ با سرطان سینه و تزریق هرویین برای کاهش دردش. این مصاحبه را هما احسان که از روزگار قلم زنی هدیه در اطلاعات بانوان با او آشنا بود انجام دادو هر بار که از گذشته سخن می گفت بغض گلویش را می گرفت. لیلا کسری در7 فروردین 1318 در تهران  متولد شد و پس از تحصیل در رشته کتابداری در دانشگاه کینز کالج لندن و استخدام در شرکت پتروشیمی ایران رو به شاعری گذاشت . زمانی که پاشا و جهان شاه دو فرزندش به دنیا آمدند مجموعه شعر یک پاییز و دو بهار را منتشر کرد و سپس دو کتاب شعر را نیزبه نام های فصل مطرح نیست و چشنواره این سوی پل در سالهای 48 و 49  از خود به یادگار گذاشت.کتاب فصل مطرح نیست به عنوان بهترین کتاب شعر نو سال1348  انتخاب شد . به عنوان شاعر و روزنامه نگار در مجله اطلاعات بانوان نیز فعالیت نمود و هر هفته یکی از کارهایش در مجله منتشر می شد . به عنوان ترانه سرا به پیشنهاد فریدون خوشنوددر سال 54  به این عرصه وارد شد و با خوانندگانی چون نوش آفرین ،نسرین، ستار ، مهستی ، هایده ،ابی ، ایرج ؛ گلپا ، الهه و بعد از انقلاب  اندی ؛ سیاوش شمس ، معین ،فرزین،ویگن، داریوش ، همکاری نمود اگر چه در واقع ایشان ترانه سرای اختصاصی هایده به شمار می آمد و اغلب ترانه های آن خواننده خوش صدا را بر عهده داشت.در سال 1356 و در سن 37 سالگی زمانی  که علی داد فرزند سومش تازه به دنیا آمد دچار سرطان سینه شد و طی 11 سال تمام وجودش را چون موریانه بلعید. لیلا کسری عنوان نمود که در سال 1356 غده ای در سینه اش پیدا شد که برای معالجه به لندن رفت . پس از خروج از کشور و حضور در امریکا غدد به پهلویش زدند و سرطان روز به روز پیش روی کرد.

از  ترانه های لیلا کسری می توان به ترانه های زیر اشاره کرد: (60 ترانه)

کاکلی ، حوا ، خلعت ، قاصدک ، هیچ ، خط ساحل ، راهبه، سرزمین شب  ( نوش آفرین) ، تو برام همیشه باش ، برج بلور ، گل های انار ، رنگین کمان (نسرین ) ، هراس ، صدای زنگوله ها، آشتی ، سپید و سیاه ، گل ناز ، سرو ناز  (ستار ) ، شب مردتنها، قاصد ، غریبه ، گریه مستی ، کلبه من، قصه عشق   (ابی )، شب گرد (گلپا) ، پریشونی ( ایرج ) ، شاخه نبات ، عطربهار،کی میاد (مهستی )، ساقی ساقی ، تو خنده هات تو گریه هات (الهه) ، تکیه بر باد ، شیرین شیرین ( داریوش) ،دل غافل ، حضرت آدم (ویگن) ،  سفر ، چگونه چگونه ، نماز ، دلم گرفت از آسمون ، طناز ، صفای اشک (معین)،طنین صلح (اندی) و مجموعه ای از ترانه های هایده :

دعای سحر ، خراباتی ، شب عشق ، تاریخ عشق ، اشاره ، شب عید ، سیاه چشمون ، شوریده سر ، دل دیوونه ، قصه من ، تو که نیستی ، یا رب ، نرگس شیراز ، وای به حالش ، شب میخونه ، سلام ، دستای تو ، اسیر تو ، آشیونه ، باده فروش .   

یادش گرامی باد.

در پایان هم تاریخ انتشار دقیق یکی دیگر از ترانه های ایرج جنتی عطایی را منتشر می کنم تا این ترانه نیز شناسنامه دار گردد.

گوگوش

ترانه بهارم مثل زمستون می مونه

شعر :ایرج جنتی عطایی

آهنگ:پرویز اتابکی

خواننده : گوگوش

انتشار: فروردین 1354

برگرفته از هفته نامه جوانان 18 فروردین 1354

 

 

 

 



نمایش نظرات 1 تا 30