تبلیغات
www.photomusic.ir موسیقی در مجلات قدیمی

 

نوع مطلب :ترانه سرایان، آهنگ سازان ،

نوشته شده توسط:hamid

    هنرمندان بی حافظه و رسالت تاریخی ما                                                           

                                 

بار ها و بارها از خود پرسیده ام که چرا هنرمندان و کلاَ" طبقه معروف جامعه ما بی شناسنامه و بی هویت اند و چرا جامعه هنری،ورزشی و..ما از حافظه بالایی برخوردار نیست . چرا نباید طبقه شناخته شده جامعه ما به مانند دیگر جوامع متمدن امروز از حافظه قوی برخوردار  باشد . راستی اگر از یک ورزشکار آن سوی آب که پس از سی سال بازنشسته شود بپرسید که در چه سالی و در چه روزی اولین مسابقه بین المللی خود را برگذارکردید آیا غیر از این است که با آمار دقیق برایتان روز مسابقه را شرح می دهد اما همین سئوال را  از ورزشکارداخلی  بپرسید که اولین بازی ملیت را در چه سالی برگزار کردید مطمعنا ّ به شکل تقریبی و تخمینی پاسخت را خواهد داد . اما دیدن این صحنه ها از هنرمندان یک مملکت که در واقع رسالت زیباسازی  و فلسفه جهان نکویی را برعهده دارند بسیار دردناک و تا سف برانگیز است . جامعه خاموش هم که صرفا متاسی و اثر پذیر از بزرگان است و چندان توقعی از آن نمی توان داشت . اکثریت پیرو که فقط به دنبال منجی و نجات دهنده می گردد و بارها و بارها با فریب خوردن از ضحاکان ماردوش سراب رسیدن به اتوپیای خیالی را به تماشا نشسته و دیگر برایش هنرمند و زیباساز  معنایی ندارد . راستی چه مضحک است تصورانسانی  که از ابتدای طلوع تا انتهای فروغ به دنبال نان است و ما بخواهیم او را محاکمه کنیم که چرا هنرمند وخالق زیبایی  همسفره تان را از یاد برده اید . جامعه هنری هم که آنقدر مشغله و گرفتاری دارد که ...   .

اما این مقدمه را بیان ماجرایی که بسیار مرا آزار می دهد آورده ام . بسیاری از هنرمندان و خوانندگان ،ترانه سراها،آهنگسازان و نوازندگان ما که سابقه و کسوت طولانی در کار خود دارند و امروزه روز برای خود و جامعه شان نامی بسیار بزرگ محسوب می شوند در مصاحبه ها و یا احیاناّ کتابهایی که بعد از سالیان سال منتشر می کنند با دادن اطلاعات و آمارهای غلط، دروغ ها و تحریف های بسیاری را به آیندگان تحویل می دهند خواه عمدی و خواه سهوی ،اطلاعاتی که گویا به واسطه غبار گرفتن زمان تنها و تنها از آن خودشان است و هیچ جنبنده دیگری از آن مطلع نیست . حالا هم که به واسطه انقلاب  57 تاریخ به دو دوره ماقبل انقلاب و مابعد آن تبدیل شده، دیگر گفتن دروغ ها و تحریفها خاطر مبارک کسی را نمی آزارد و بزرگان عرصه فرهنگ به راحتی آب خوردن برای وجودشان شناسنامه های سرتاسر جعلی و سرتاپا غلط چاپ می کنند .

فرید زولاند آهنگساز استثنایی و بی نظیر کشورمان که با ساختن آهنگهای متفاوت در دهه 50 ،نقطه عطف تازه ای را در عرصه موسیقی کشورمان آغاز نمود بارها و بارها در مصاحبه های گوناگون از جمله مصاحبه با علی رضا امیر قاسمی ،عنوان کردند که اولین آهنگ خود را در سن 15 سالگی و در سال 1350 ساخته اند . او اولین کار خود را دو آهنگ بهت و غزل می داند . ایشان طی مصاحبه ایی با نامبرده شرح شروع کار خود را اینگونه بیان نموده اند:در سال 1350 آهنگی را ساختم که در یکی از شبها، به کاباره ای که گوگوش در آن برنامه اجرا می کرد رفتم و این آهنگ را به ایشان دادم اما ایشان با بیان اینکه شما فرزند جلیل زولاند هستید و سن پایینی هم داریدو اجرای این ترانه  در جامعه هنری بازتاب خوبی نخواهد داشت  از خواندن این آهنگ خودداری نمودند و من هم این آهنگها را به ستار دادم و اجرای این دو ترانه توسط ستار باعث شروع کار من در سن 15 سالگی شد .    

نمی دانم بیان این صحبتها توسط جناب زولاند که برای شخص اینجانب یکی از خاطره سازترین آهنگسازان میهنمان به حساب می آید چه هدفی را به دنبال دارد . البته اردلان سرفراز ترانه سرای بزرگ کشورمان هم در دو کتاب منتشر شده خود به نام از ریشه تا همیشه و سال صفر با دادن آمارهای سرتاسر اشتباه از سال انتشار ترانه هایش باعث تشدید چنین شایبه ای شده اند . ایشان هم سال سرودن این دو ترانه را سال 50 قید کرده اند و تصور می کنم منبع گفته شده توسط جناب زولاند همان کتاب اردلان سرفراز باشد . البته در پایان این مطلب با توجه به آرشیو خودم که شامل مجلات منتشر شده در پیش از انقلاب هست بسیاری از ترانه های اردلان سرفراز با ذکر سال انتشار آن را ارایه خواهم کرد تا شما بیشتر پی به آمارها ببرید .

اما دو ترانه بهت و غزل عاشقانه                 این دو ترانه که در واقع اولین آهنگهای فرید زولاند هم به حساب می آیند وتوسط ستار اجرا شده اند درآذرماه سال 1354 ساخته و منتشر شده اند ،یعنی ،زمانی که ایشان بیست سال تمام داشته اند و نه پانزده سال . البته منبع ارایه این سال که هفته نامه اطلاعات بانوان آذر 54 می باشد را برای تماشابروی صفحه قرارداده ام . جالب است این دو ترانه زمانی ساخته شده اند که فیلم شب غریبان ساخته فرزان دلجو بروی پرده سینما بوده ،اگر به یکی از فرهنگ فیلمها که در آن سال انتشار فیلم را نوشته مراجعه کنید با نهایت تاسف، در توضیح فیلم شب غریبان سال1354 را حک کرده  است . فرید زولاند که در هیچ مصاحبه ای از بازی خود درفیلم سینمایی آبنبات چوبی در سن هفده سالگی و در سال 51 صحبتی به میان نمی آورد از آذر ماه 54 تا سال 57 در عرصه موسیقی پاپ در پیش از انقلاب به فعالیت پرداخت و آهنگهای جاودانه ای را نوشت . البته تنها ایشان نمی باشند که اطلاعات غلط را برای آیندگان به جامی گذارند بلکه بسیاری دیگر از بزرگان هم سالهای من دراوردی را از شروع کارشان ارایه می دهند . خواننده ارجمند جناب علی هاتفی که با نام هاتف معرف حضور همگان می باشد هم طی مصاحبه ای عنوان نمودند که ترانه الله الله ر را در سن چهارده سالگی خوانده اند اما زهی تاسف ،چرا که ایشان متولد سال 40 می باشند و این ترانه را هم در سال 58 منتشر کرده اند یعنی زمانی که ایشان 18 سال تمام داشته اند . مثال هایی از این دست فراوان اند اما باز این سئوال مطرح می شود که چگونه امکان دارد هنرآفرین یک جامعه حتی حافظه اش تا بدان حد ضعیف باشد که شروع کار هنریش را هم از یاد برده باشد . در باب کتاب استاد اردلان سرفراز هم متاسفانه بسیاری از تاریخهای منتشر شده تخمینی و بر اساس حدسیات می باشد .یعنی اینکه گردآوری کننده این کتاب هیچ منبع مکتوبی در اختیار نداشته و صرفا براساس حدسیات شاعر اقدام به چاپ ترانه نموده اند .              یعنی اینکه یک شاعر و ترانه سرای تاریخ ساز که بخواهد بعد از سالیان سال فعالیت ،کتابی از آثارش را منتشر کند اثری به جای بگذارد که در باره ی صحت تاریخهای نوشته شده شک و تردید روا باشد . آیا نباید منتشر کننده اثر از منابع مکتوب که شامل مجلات چاپ شده در دوران فعالیت شاعر است تحقیق و بررسی انجام دهد ؟تمامی آثار خوانندگان وطنی در دوران پیش از انقلاب در مجلات زمان خود منتشر شده اند و یک محقق طبیعتا از آن منابع به راحتی نمی تواند عبور کند . در پایان مجموعه ای از ترانه های اردلان سرفراز را که در کتاب خود منتشر کرده با ذکر سال حقیقی انتشار آن در اختیارتان قرار می دهم و لطفا سالهای ذکر شده را با سال های حقیقی آثار مقایسه کنید تا بدانید که چه بر سر موسیقی این مملکت آمده که حتی بزرگترین ترانه سرای ما هم نمی داند که فلان ترانه اش را در چه سالی نوشته است .

سال انتشار

                                                                  نام ترانه

دی ماه 1352

                                                               غریب آشنا

تابستان 1352

من وتو

                                    تابستان ۱۳۵۲

دو پنجره

1355

برج

1354

مستی

زمستان1351

جاده

آذر 1354

غزل

آذر 1354

بهت

1351

دوراهی

زمستان 1351

دستای تو

اردیبهشت 1352

چشم من

زمستان1351

اون منم

زمستان 1352

اجاق

تابستان 1352

گنجشکهای خونه

تابستان1352

مرداب

دی ماه 1352

کولی

زمستان 1351

کیه کیه

دی ماه 1352

بمون تا بمونم

                                               تابستان 1352          

همزاد

                                     ۱۳۵۲

کوه

1355

شقایق

                                     1356

قلندر

                                      1356

سوغاتی

                                       1351

گریه

                                    ۱۳۵۵

یقین

                                     135۵

عسل